Tusi Fa'amatalaga o Mitiafu: Alpa. O le miti i Alpa – o le a le uiga?

O le a le uiga o le miti i Alpa?

I miti, o Alpa e masani ona fa'atusa i fa'anaunauga, lu'itau, ae fa'apea fo'i taumafaiga manuia ma le filemu i totonu. O se tasi o mauga aupito maualuga i Europa, o lo'o atagia mai ai le mana'o e manumalo i faigata, le taumafai mo le atoatoa, ma le saili mo le paleni fa'aleagaga. O le miti i Alpa e ono fa'ailoa mai ai se vaitaimi o galuega mamafa o le a o'o mai, ae fa'apea fo'i le tele o le fiafia i taunu'uga na ausia.

Vaega Lelei o le Miti

  • Fa'anaunau ma le Taumafai i se Sini: O le va'ai atu i Alpa e fa'atusa i fa'anaunauga maualuluga ma le agava'a e fa'atumauina le taumafaiga e ausia sini ua fa'ata'otoina, tusa lava pe foliga mai e faigata ona ausia.
  • Taunu'uga ma le Manuia: O le a'ea po'o le ausia o le tumutumu o Alpa e ono fa'ailoa mai ai ni manuia taua fa'a galuega po'o le tagata lava ia, fa'ailoga aloa'ia, ma se lagona o le fa'amalieina.
  • Filemu i Totonu ma le Va'aiga Lautele: O le tu i le tumutumu o Alpa po'o le matamata atu i lo latou laufanua atoa e ono fa'auiga i le ausiaina o le fealofani i totonu, le manino o le mafaufau, ma le agava'a e va'ai fa'afitauli mai se tulaga ese.
  • Malosi ma le Tumu'au: O le i ai i Alpa e mafai ona atagia ai lou malosi i totonu, le tumu'au i fa'alavelave, ma le sauni e fa'afetaia'i lu'itau.
  • Tuputupu A'e Fa'aleagaga: O mauga e masani ona fa'atusa i se malaga ma le tuputupu a'e fa'aleagaga. O le miti i Alpa e ono fa'ailoa mai ai se vaitaimi o mafaufauga loloto ma le tuputupu a'e patino.

Vaega Leaga o le Miti

  • Lu'itau ma Fa'alavelave: O le a'ea faigata, 'ausa kiona, po'o afā i Alpa e mafai ona fa'atusa i fa'afitauli o le a o'o mai, fa'alavelave e foliga mai e le mafai ona fo'ia, po'o se lagona o le soona mamafa.
  • Tu'ufua ma le Nofo Tasi: O le nofo to'atasi i Alpa tetele ma ogaoga e mafai ona atagia ai se lagona o le tu'ufua, le nofo to'atasi, po'o fa'afitauli i le feso'ota'i ma isi.
  • Fe'fe'a'i i le Lē Manuia: O le miti i le pa'ū mai Alpa po'o le le mafai ona ausia le tumutumu e ono fa'ailoa mai ai le fefe i le toilalo, se lagona o le leai o se malosi, po'o le leai o se fa'atuatua i ou lava agava'a.
  • Fa'amoemoega maualuga tele: O le taumafai e ausia Alpa e le mafai ona a'ea ona o le ma'a'a tele e mafai ona fa'ailoa mai o lo'o e fa'ata'otoina ni sini e le mafai ona ausia, lea e o'o atu ai i le le fiafia ma le vaivai.

E Taua le Tulaga o le Miti

  • O lo'o e a'ea Alpa: O se miti fa'apena e masani ona fa'atusa i ou fa'anaunauga ma le taumafai i se sini. Afai e faigata le a'e, ae manuia, e fa'ailoa mai ai le manuia pe a uma ona manumalo i le tele o fa'alavelave. Afai e le manuia po'o le mata'utia, e ono fa'ailoa mai ai popolega e feso'ota'i ma lu'itau i lou olaga moni.
  • O lo'o e matamata atu i Alpa mai le mamao: O lenei miti e fa'ailoa mai ai o lo'o ia te oe ni sini taua po'o miti i ou luma, ae o lo'o e mata'ituina mo le taimi nei mai se tulaga ese. E ono fa'auiga i le mana'omia ona sauniuni a'o le'i faia se gaioiga po'o le na'o le mafaufau loloto ma le fuafuaina o le lumana'i.
  • O lo'o e i ai i Alpa a'o iai se afā po'o se 'ausa kiona: O se lapata'iga lea i se lamatiaga po'o ni fa'afitauli. E mafai ona fa'atusa i se vaitaimi faigata i lou olaga, suiga fa'afuase'i e liliu ai mea uma, po'o le mana'omia ona fa'afetaia'i malosi tetele, mai fafo ma totonu.

Aotelega ma le Mafaufau Loloto

O le miti i Alpa o se fa'atusa mamana e seasea ona leai se uiga. Pe o foliga mai Alpa i le miti e tetele ma fa'agae'etia, po'o le mata'utia ma le le mafai ona o'o atu i ai, e masani lava ona atagia mai ai ou fa'anaunauga i totonu, lu'itau, ma le sauni e manumalo ai. Fa'alogo lelei i ou lagona a'o e miti – pe na e lagona le naunauta'i, le fefe, le filemu, po'o le fiafia? O le tali i lenei fesili o le a fesoasoani ia te oe e malamalama ai i le fe'au o lo'o aumaia e Alpa mo lou olaga moni ma pe fa'apefea ona e fa'aogaina lenei malamalama e ausia ai ou “tumutumu”.

Faʻasologa o mataʻitusi o miti

a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z